༢༠༢༥ ལོའི་ཇོ་ནང་མདོ་སྔགས་སློབ་གླིང་ཆེན་མོའི་དཔྱད་རྩོམ་ཨང་གཉིས་པའི་ཨང་རིམ་དང་པོའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་དཔྱད་རྩོམ།
གཙང་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ། ཨང་རིམ། ༤༽
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ནང་དོན་གནད་བསྡུས། ད་ལན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཐུང་ངུ་འདི་ནི། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཡོངས་གྲགས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གྱི་སེམས་ཙམ་པའམ། མིང་གཞན་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་། རྣམ་རིག་སྨྲ་བ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྨྲ་བ་སོགས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲུབ་མཐའ་དེའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་པོ་གང་ཡིན་ཐད་ལ་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གནའ་དེང་ནས་ཡོད་པ་དེའི་ཐད་དུ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པའི་སློབ་དཔོན་གཙོ་བོ་དག་གིས་སེམས་ཙམ་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་གང་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྙིང་འདོད་པ་མཐར་ཐུག་གང་བསྟན་པ་ཞིག་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་དག་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཁུངས་ལུང་ཚད་ལྡན་རེ་བཙལ་ཁུལ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་བྲིས་ཡོད་དོ། །
བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད། སེམས་ཙམ་པ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ།
གླེང་སློང་བ། ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་བབས། སེམས་ཙམ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ངོས་འཛིན་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྩོད་གླེང་ཡོད་པར་མངོན་ཞིང་། ལ་ལས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད(395-470)ལ་ངོས་འཛིནགནང་བ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ(350-430)ལ་ངོས་འཛིནབྱེད་མཁན་དང་། ཡང་ལ་ལས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ(150-250)ཀྱི་སྔོན་དུ་བྱུང་བར་གྲགས་པའི་ཨ་བི་ཏརྐ་དང་། ཛྙཱ་ན་ཏ་ལ་སོགས་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་ལ་ངོས་འཛིནགནང་བ་བཅས། གནའ་རབས་མཁས་པ་ལ་རྩོད་གླེང་འདི་བྱུང་ཞིང་ད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་གནས་སོ། །དེང་སང་ཡང་དེའི་ཐད་དུ་དཔྱད་རྩོམ་དེང་རབས་དཔྱད་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་བྲིས་པ་མང་པོ་མཐོང་ཐོས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཁ་ཤས་ནི་རང་བློས་དཔྱད་པ་ཙམ་དང་ལུང་སྣ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་ལས་ཁུངས་རྣམ་དག་ཅིག་མི་འདུག་པས། བདག་གིས་དེ་དག་གི་དཔྱད་པ་ཡག་ཤོས་དག་གཞིར་བཞག་སྟེ། དེའི་སྟེང་ལ་གནའ་རབས་མཁས་པའི་ངག་རྩོམ་གོ་བདེ་བ་དག་གིས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་ཅུང་ཟད་བྱས་ཡོད་དོ། །ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ། ཁོ་བོའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི། སྤྱིར་བཏང་གང་ཟག་དེའི་འདོད་པ་དང་བསམ་ཚུལ་རྟོགས་དགོས་ཚེ། གང་ཟག་དེའི་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་སྒྲོས་ལས་དཔག་དགོས་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ངོས་འཛིན་གནང་ཚུལ་དང་སྲོལ་འབྱེད་གང་བཞེད་སོགས་ལ་གཞལ་ཚེ་དེ་དག་གི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ཚིག་གོ་བདེ་དག་གིས་ངོ་སྤྲད་དེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་ལ་དེང་རབས་དཔྱད་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་བྲིས་པའི་ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ཀྱི《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ》དང་། ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཟིན་བྲིས《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ》དང་། ད་ལོའི་མ་ཡུམ་སློབ་གླིང་གི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་དག་གི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཐབས་ལམ་གཞིར་བྱས་ནས་བྲིས་པ་ལགས་སོ། །
ས་བཅད་དང་པོ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་དང་སྐྱོན་སེལ་རགས་ཙམ། སྤྱིར་བཏང་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཤིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཤིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཞིག་ལ་གོ་ཞིང་། བཀའ་འཁོར་གསུམ་ལས་གཙོ་བོ་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། བཀའ་ཐ་མ་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་དང་། བར་བ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངེས་དོན་དང་། དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་བསྟོད་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པའི་འབྱེད་རྣམ་གཉིས་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མ། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་བ་དང་ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། ཕྱོགས་གླང(480-540)ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་མང་དུ་འདུག་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཇོ་ནང་བ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཇོ་ནང་བ་རང་གིས་གོང་གི་སློབ་དཔོན་དག་ཀྱང་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་རུ་འདོད། ཡང་དེང་སང་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལ“བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ”ཞེས་མིང་འདོགས་ན་འགྲིག་ཚུལ་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་འདོན་བཞིན་འདུགཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་པོ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་ཞེས་བཏགས་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་ལས་མང་པོ་ཞིག་སེལ་ཐུབ་པར་གསུངས་ཏེ། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ》ལས། “གལ་སྲིད་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཚོས་ང་ཚོ་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཨུ་ཚུགས་མ་བརྒྱབ་པར་ང་ཚོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན། ང་ཚོ་དབུ་མ་པ་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྨྲ་བའི་ཐེག་ཆེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་གསུམ་པ་ཡིན་ལབ་ན་དཀའ་ངལ་ཅི་ཡང་མེད། ”ཅེས་གསུངས་འདུག གཅིག་བྱས་ན་ཁོང་གིས་གསུངས་པ་དེ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་རྒྱུན་གཞན་པའི་འདོད་བཞིན་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་མདོ་དང་སེམས་ཙམ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེ་བ་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་ཀྱང་རང་གཞུང་དུ་བཀྲལ་ནས་མདོ་བསྟན་ཁ་ཁ་མེད་པས། མང་པོ་ཞིག་གིས་དབུ་མ་བཞན་སྟོང་པ་འདི་སེམས་ཙམ་པ་དང་། ཡང་ན་སེམས་ཙམ་པ་ལས་ཅུང་ཙམ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་ཀྱིན་འདུགདེའི་དབང་གིས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་སྐྱོན་སེལ་དང་ངོ་སྤྲོད་མང་ཙམ་གནང་དགོས་བཞིན་འདུགགལ་སྲིད་ཀརྨ་པ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་ཞེས་མིང་བཏགས་ན་རྙོག་དྲ་རེ་ཟུང་རེ་སེལ་ཐུབ་པ་འདུག་པས་དེ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་པ་མིན་མོད། རྙོག་དྲ་ཐམས་ཅད་སེལ་མི་ཐུབ་པ་དངོས་ཡོད་ཡིན་པས་དགོས་པ་ཆེེར་མི་མཐོང་། འོ་ན་ཀརྨ་པ་ལགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཁུངས་གང་ཡིན་པ་བཙལ་ན། ཁོང་གིས་དགོངས་པ་ལ་དབུ་མ་པ་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིགས་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་གྱི《རྩ་བ་ཤེས་རབ》དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁས་ལེན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་དགོངས་བཞིན་པར་འདུག་སྟེ《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ》ལས། “ཡོངས་གྲགས་སུ་དབུ་མ་པ་ཟེར་དུས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་བསྟན་པ་ནང་བཞིན་ཞིག་དགོས་ཀྱང་། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཚོས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་སྟབས་མི་བདེ་བ་ཆགས་འདུག”ཅེས་དབུ་མ་པ་ཡིན་མིན་གཙོ་བོ་ནི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་ཐུག་པར་ཡང་ཡང་གསུངས་བཞིན་མཆིས། ཁོང་གིས་དབུ་མ་པ་ཡིན་པ་ལ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཁུངས་ལུང་གང་འདུག་པ་ལ་གཞིགས་ན། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་མཁས་དབང་ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ལ་ཐུག་འདུག་པ་འདྲ་སྟེ། ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ》ལས། “མདོ་སྡེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ཆེན་མོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ན་དབུ་མ་པ་ཞེས་མཚན་ཆགས་པ་བཞིན། ”ཞེས་དབུ་མ་པ་ཞེས་པ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཁུངས་ཀྱང“ཨུ་ཨིའི(Ui)”ཟེར་བའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་བཞིན་འདུག་མོད། བདག་གིས་བལྟས་ན་དེའི་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཕལ་ཆེར་གནའ་རབས་ཀྱི་ས་སྐྱའི་མཁས་པ“དབུས་པ་བློ་གསལ”ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། དབུས་པ་བློ་གསལ་དང་ཁང་དཀར་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་ཚུལ་ལ་ཚིག་འགའ་རེའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་གཅིག་པར་འདུགདེ་ཡང་དབུས་པ་བློ་གསལ་ལགས་ཀྱིས་མཛད་པའིི《གྲུབ་མཐའ་མཛོད》ལས། “དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་མདོ་སྡེ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བའམ་ཆོས་མངོན་པའི་གསུང་རབ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཙམ་པའོ། །བཞི་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པ་ཞེས་བྱའོ། །”ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་ལ་གཞིགས་ན་ཁང་དཀར་གྱིས་གསུངས་ཚུལ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པར་དཔག་ཐུབ་པས་ཁུངས་སྔ་ཤོས་དེ་དབུས་པ་བློ་གསལ་ཡིན་འདུག ཁོ་བོ་ལྟ་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པས་མིན་ན་དེ་ཡན་གྱི་ཁུངས་ལུང་སྔ་ཤོས་ཤིག་ད་དུང་མ་རྙེད་པས། དེ་འདྲའི་ལྟ་བ་དེའི་ཁུངས་ནི་དབུས་པ་བློ་གསལ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། འོ་ན་སྤྱིར་བཏང་དབུ་མ་པ་ཟེར་དུས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ལ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། གལ་སྲིད་བྱེད་ན་དངོས་གནས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་འདི་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་འདུག་སྟེ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་བམ་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་ནི། རྒྱལ་བའི་རང་སྟོང་རྣམ་དག་བསྟན་པའི་གཞུང་ལས། མཐར་ཐུག་གཙོར་བསྟན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན(1292-1361)གྱིས་མཛད་པའི《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ》ལས། “རིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོད་པ་བཀག་ཙམ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ནི་དབུ་མ་མ་ཡིན་གྱི། ”ཞེས་རིགས་ཚོགས་ནི་གཞན་སྟོང་བ་ལྟར་གྱི་དབུ་མ་མ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི(1575-1635)《ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད》ལས། “ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་སུ་རང་སྟོང་གསུངས་ཀྱང་། བསྟོད་ཚོགས་སུ་གཞན་སྟོང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཆར་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ”ཞེས་རིགས་ཚོགས་སུ་རང་སྟོང་གསུངས་པས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རང་སྟོང་དང་གཞན་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པར་གསུངས། འོ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་གིས་རིགས་ཚོགས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁས་མི་ལེན་པར་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ་ཞེ་ན། ཐུབ་སྟེ། རིགས་ཚོགས་ལས་རང་སྟོང་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་ལ། རང་སྟོང་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་པ་གང་ཞིགསྒྲ་ཇི་བཞིན་ལ་རང་སྟོང་དང་གཞན་སྟོང་གཉིས་ཀ་བཞེད་ཚུལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་འདི་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་འདུགའོན་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ཡིན་མིན་ནི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱིས་ཕྱེ་བ་འདི་གོང་དུ་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་ཁུངས་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་འདོད་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པར་སྣང་། དེ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་ཁུངས་ཚད་དང་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་ཡིད་རྟོན་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཙམ་དེ་ཙམ་མི་འདུག་གོ། །
དེ་བས་སྔ་རབས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བའི་ནང་དུ་གསལ་བ་བཞིན། དབུ་མ་པ་ཞེས་པ་ནི“རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང་དབུས་ན་གནས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ”དེ་ལ་དབུ་མ་པ་ཞེས་གནའ་ནས་ལབ་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ཡང་གྲྭ་ས་ཁག་དང་བཤད་གྲྭ་དང་རྩོད་གྲྭ་མང་ཆེ་བས་ལབ་བཞིན་ཡོད་པར་མངོན་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ན་དེ་ལ་ཨུ་ཚུགས་དང་མཁྲེགས་འཛིན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེའི་ཁུངས་དང་རྒྱབ་བརྟེན་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་ངེས་དགོས་སོ། ། (འདིའི་ཡན་དུ་ཁ་བྱང་ལས“དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ”ཞེས་པ་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་སྐྱོན་སེལ་རགས་ཙམ་མོ། །)ས་བཅད་གཉིས་པ། གཅིགདབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་པ། གཉིས། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་གྱི་སྲོལ་འབྱེད་དངོས་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་པ། གསུམ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་སྲོལ་འབྱེད་ངོས་འཛིན་དང་དེའི་དོགས་པ།
གཅིགདབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་པ།
སྤྱིར་བཏང་སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ་ཐོག་མར་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་གང་བཞེད་པ་ཞིག་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་སྨྲ་བཞིན་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་ཡག་པོ་ཞིག་གནང་དགོས་པར་འདུག་པས། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བའམ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་གང་འདོད་པ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་སྨྲ་བཞིན་པ་ལ་བརྟག་ན། སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་མདོ་ནི། ཡོངས་གྲགས་ལྟར་གྱི“སེམས་ཙམ་མདོ་བཞིའམ་མདོ་ལྔ”ལས་ལོགས་སུ་མི་བཞེད་དེ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《གཞན་སྟོང་སྙིང་པོ》ལས། “སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ནི་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་སྟེ་མདོ་བཞིར་གྲགས་པ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་འཛིན་ཏེ། གཞན་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འདོད་ལ། གྲུབ་མཐའ་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོའོ། །”ཞེས་དང་། ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ》ལས། “དེ་ལྟ་བས་ན་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྡུས་པ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་སྟོན་ཡང་། ”ཞེས་ཀུན་མཁྱེན་རྗེ་བཙུན་གཉིས་ཆར་གྱིས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ནང་གསེས་ཀྱི་སེམས་ཙམ་མདོ་བཞིར་གྲགས་པ་སོགས་ལས་སེམས་ཙམ་པ་བསྟན་པར་བཞེད་པར་མངོན། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལྟར་ན་སེམས་ཙམ་པ་རང་གི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་བསྟན་པའི་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གང་ངོས་འཛིན་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ཐད་དུ་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུང་གླེང་མང་ཙམ་གནང་ཡོད་དེ། ཁོང་གིས་བཞེད་ཚུལ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། དེ་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཡོད་པར་གསལ་ན་ཡང་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བར་བཞེད་དེ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་ལུང་སྦྱོར》ལས། “དེས་ན་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་ཨ་བི་ཏརྐ་དང་། ཛྙཱ་ན་ཏ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བའི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་བྱུང་བར་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་དག་གི་བསྟན་བཅོས་ནི་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་ནོ། །”ཞེས་རྗེ་བཙུན་ལགས་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བ་མང་དུ་གསུངས་བཞིན་མཆིས། དེ་ལྟར་སེམས་ཙམ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཡོད་ཀྱང་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བར་དགོངས། འོ་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལྟར་ན། ཡོངས་གྲགས་སུ་སེམས་ཙམ་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་བགྲང་བཞིན་པའི་གོང་གི་མདོ་རྣམས་དང་། བྱམས་ཆོས་འགའ་རེ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ས་སྡེ་ལྔ་དང་། སྡོམ་རྣམ་གཉིས། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྡེ་བརྒྱད་སོགས་ལས་སེམས་ཙམ་མ་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བྱས་ཏེ་མ་བསྟན་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་ཀུན་རྫོབ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཙམ་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ》ལས། “མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྡུས་པ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་སྟོན་ཡང་། ”ཞེས་སེམས་ཙམ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ཀྱང་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཐུན་པར་གསུངས་པས། བྱམས་ཆོས་དང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དག་གི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་དགཕལ་ཆེར་སེམས་ཙམ་དང་གཞན་སྟོང་གཉིས་ཆར་གྱི་འདོད་པ་བསྟན་པར་བཞེད་པར་དཔག་ཐུབ་སྟེ《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན》ལས། “སེམས་ཙམ་གཞན་སྟོང་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་གཞག་མཐུན། །ཞེས་དང་། གཞན་སྟོང་སྨྲ་བ་སེམས་ཙམ་དང་མཐུན་མང་། །”ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དག་ལས། སེམས་ཙམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྩ་བ་ནས་དེ་དག་ལས་མ་བསྟན་པར་མི་བཞེད་དོ། །དབུ་མ་གཞན་སྟོང་ལྟར་གྱི་སེམས་ཙམ་པའི་མདོ་བསྟན་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་དེ་ཙམ་མོ། །ད་ནི་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལྟར་ན་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་གང་བཞེད་མཁན་ཞིག་ལ་སེམས་ཙམ་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་ཚུལ་ནི། གང་སྣང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་གཞིར་བཞགགཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་དེ་བདེན་གྲུབ་བམ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་བཞེད་མཁན་ལ་སེམས་ཙམ་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་འདུག་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ》ལས། “དེ་ལྟ་བས་ན་མཐར་ཐུག་གི་དོན་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད་མི་འདོད་ལས་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་འདི་ནི་ས་བཅུ་པ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་འདོད་ལུགས་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འཆུག་པའི་ཁོང་གཟེར་ལྟ་བུ་ཡ་ཡོར་མི་འགྲོ་བའི་ཚངས་ཐིག། དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་གདམས་ངག་དོན་པོ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་ངང་གསུངས་ཤིང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ཀྱང《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན》ལས། “སེམས་ཙམ་ལྟ་བ་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཡིན། །”ཞེས་གསུངས་པའི་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཞེད་པ་དེ། སེམས་ཙམ་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་པ་གོ་ནུས་པས་འདིར་གསལ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཚིག་ཉོག་མང་དུ་ལབ་པ་ལ་དགོས་དོན་ཆེར་མི་འདུག་པའི་གཟུར་གནས་མཁས་པའི་བརྟག་ན་ཤེས་ནུས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཙམ་འཇོག་པ་འདི་ལ་ཁུངས་ཡང་དག་ཡོད་དམ་མེད། རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལ་འཆར་བ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་མཁྱེན་དང་རྗེ་བཙུན་དག་གིས་དེ་ལྟར་འཇོག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཁུངས་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ》ལས། “གཞན་ཡང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་། མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དང་། སློབ་དཔོན་ཛེ་ཏ་རི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་སོ་སོར་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ”ཞེས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་བྱས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་དོན་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་པ་ལ“ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་ཡོད་པ་མིན། །རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་གྲོལ་བའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་། །རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་སྒྲོགས། །”ཞེས་པའི་ལུང་དྲངས་ནས་སེམས་ཙམ་པ་འཇོག་པར་བཞེད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ“གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་དང་ཁྱད་པར་དབུ་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་ཡང་འདི་བཞིན་འབྱེད་པར་རིགས་སོ། །”ཞེས་ཁུངས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ཀྱང《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན》ལས། “དེ་བཞིན་འཕགས་པ་ལྷ་དང་ཛེ་ཏཱ་རི། །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ། །གསུངས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གཞག་གཅིག་ཏུ་འབབ། །ཅེས་པ་ནས། འདི་དག་སེམས་ཙམ་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་བཤད། །”ཅེས་ཁུངས་ཀུན་མཁྱེན་དང་གཅིག་པར་བཞེད་དོ། །མདོར་ན། ཀུན་མཁྱེན་དང་རྗེ་བཙུན་གཉིས་ཆར་གྱིས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་། མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དང་། སློབ་དཔོན་ཛེ་ཏཱ་རི་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ལས་སེམས་ཙམ་འཇོག་ཚུལ་དེར་ཁུངས་བཅོལ་ཡོད་པར་བཞེད་ཅིང་། དོན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གནས་ཏེ། འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཚིག་ཉུང་ཙམ་རེ་མ་གཏོགས་དོན་ནི་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་དུ་འདུག་སྟེ། དཔེར་བརྗོད་ཙམ་འཇོག་ན། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི《བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲེལ་བཤད་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ》ལས། “ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་ཡོད་པ་མིན། །རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་གྲོལ་བའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་། །རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་སྒྲོགས། །”ཞེས“ཡན་ལག་ཅན”དང“ཆ་ཤས་ཅན”ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་མེད་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་འཕགས་པ་ལྷའི(170-270)《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ》ལས། “ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་མེད་ཅིང་། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་མེད་པ་དང་། །སོ་སོར་སྣང་བ་དམིགས་མེད་དང་། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །བློ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་དུ་བསྒྲགས། །”འདི་ལ་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཚིག་གོང་འོག་དང་ཐ་སྙད་རེ་ཟུང་མི་འདྲ་ན་ཡང་། དོན་གཅིག་པ་ཡིན་པར་གོ་སླ། ད་དུང་ཛེ་ཏཱ་རི་དང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་འདུག་མོད། ལུང་མང་དུ་དྲངས་ན་ཡིག་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀློག་པ་པོ་དག་ལ་གཟིགས་མི་བདེ་བར་དོགས་ནས་དེ་ཙམ་བྱ། དེ་ལྟར་གོང་ཞུས་དག་ལས་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་བཞེད་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཙམ་འཇོག་པ་འདི་ཁུངས་ཡང་དག་གང་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས་པའོ། །གཉིས། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་སྲོལ་འབྱེད་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་པ། སྤྱིར་བཏང་སེམས་ཙམ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་པ་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་ལ། དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་། འོན་ཀྱང་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཚོས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སེམས་ཙམ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་ངོས་འཛིན་པ་ཕར་ཞོག་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ཀྱང་དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཀྲལ་བཞིན་ཡོད། འོ་ན་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པས་སེམས་ཙམ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་གང་ངོས་འཛིན་ཞེ་ན། དེའི་ཐད་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ཁ་གསལ་ཞིག་བདག་གིས་མ་མཐོང་ཡང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ཏུ་དེའི་ཐད་དུ་མང་པོ་གསུངས་འདུག་སྟེ། ཁོང་གིས་མཛད་པའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལས། “བཙུན་པ་ཆེན་པོ་ཨ་བི་ཏརྐ་དང་། བི་ག་ཏ་ར་ག་དྷྭ་ཛ་དང་། དི་བྱ་ག་ར་གུབྟ་དང་། རཱ་ཧུ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། ཛྙ་ན་ཏ་ལ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཆེན་པོས་སངྒ་ཏ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྱུང་ངོ་། །”ཞེས་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐོག་མར་དར་བའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་གྱི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། དེའི་འོག་ཏུ“རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་རྣམས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ”ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་དག་སེམས་ཙམ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པར་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《གཞན་སྟོང་སྙིང་པོ》ལས། “གྲུབ་མཐའ་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོའོ། །”ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་མདོར་བསྡུས་ན། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་ལྟར་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་ཨ་བི་ཏརྐ་དང་། བི་ག་ཏ་ར་དྷྭ་ཛ་དང་། ཛྙཱ་ན་ཏ་ལ་སོགས་གོང་ཞུས་ལྟར་གྱི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡོད་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་མ་འགྱུར་བ་སོགས་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཁུངས་གང་ལ་ཐུག་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་པ་རང་བློས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཁོང་གིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་གཞུང་གཙོ་བོ་ནི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་དེ་ལ་སྤྱིར་ལེའུ་ཞེ་བཞི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས“ལེའུ་སོ་བདུན་པ་རྒྱལ་པོ་སེ་ན་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ”ཡན་གྱི་ལེའུ་སོ་དྲུག་པོའི་ཁུངས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ས་དབང་བཟང་པོ་དང་། པཎྜི་ཏ་དབང་པོས་བྱིན་དང་། བྲམ་ཟེ་པཎྜི་ཏ་བྷ་ཊཱ་གྷ་ཌི་བཅས་གསུམ་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བྲིས་པར་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དར་བའི་ཚུལ་དང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྣམས་ཀྱང་འདུ། དེ་དག་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་གི་མཇུག་བྱང་ཚུལ་དུ་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་འདུག་སྟེ། 《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལས། “རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་པཱ་ལ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་མ་ག་དྷའི་པཎྜི་ཏ་ས་དབང་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱར་བ་ཤློ་ཀ་ཉིས་སྟོང་གི་ཚད་དུ་བྱས་པ་ཞིག་མཐོང་ཞིང་། བླ་མ་པཎྜི་ཏ་འགའ་ལས་ཐོས་ལ། འདིར་དེ་ཉིད་གཞིར་བཞག་པ་ལ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་དབང་པོས་བྱིན་གྱིས་བྱས་པའི་བུདྡྷཿཔུ་ར་ཎ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་སེ་ན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གཏམ་ཆ་ཚང་དུ་ཡོད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་ཞིག་སྣང་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་པཎྜི་ཏ་བྷ་ཊཱ་གྷ་ཌིས་བྱས་པའི་སློབ་དཔོན་རབས་ཀྱི་གཏམ་གཞུང་ཚད་སྔ་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཁ་བསྐངས། སོ་སོའི་དུས་བསྒྲིགས་པ་རྣམས་ཕྲན་ཚེགས་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེ་བ་གསུམ་ཀ་མགྲིན་གཅིག་པར་ཡོད་ལ། ”ཞེས་སོགས་ལས་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཁུངས་གང་ཡིན་གསལ་པོར་ཤེས་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་སློབ་དཔོན་དང་བསྟན་བཅོས་ཡོད་པར་རིགས་པས་ཀྱང་དཔག་ཐུབ་སྟེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ》ལས་སེམས་ཙམ་དངོས་སུ་དགག་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》ལས་ཀྱང་སེམས་ཙམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དཔོན་སློབ་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་གྱི་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་དར་བཞིན་པ་ཤེས་ནུས། 《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ》ལས་སེམས་ཙམ་པ་བསྟན་པ་ནི“རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདི་ནི་སེམས་སུ་གྲུབ། །རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། །ད་ནི་དེ་ཉིད་བཤད་བྱ་སྟེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པས་བསྟན་པ་གང་མཛད་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་ནི། །སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་ཅུང་འོག་ཏུ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ཏེ། །གནས་ཡོངས་གྱུར་ནས་དག་པའི་སེམས། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད། །”ཅེས་སེམས་ཙམ་བསྟན་འདུག་ཅིང་། 《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ》འདི་བོད་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་བཞེད་ཕྱོགས་མཐུན་པ་དང་། སྔ་རབས་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་དག་ཏུའང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་བཞེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིས(1226-1305)མཛད་པའི་དཀར་ཆག《བསྟན་པ་རྒྱས་པ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》ལས། “སློབ་དཔོན་ཀླུའི་མདོར་བྱས། རིམ་ལྔ། མདོ་བསྲེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་ཉི་ཤུ་པ། རྩ་བ་དང་སྦོམ་པོའི་ལྟུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མཛད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ད་དུང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་སོགས་སུ་དེ་ལྟར་བཀོད་འདུགའོན་ཀྱང་དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཁྲོད་དུ་གཞུང་འདི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་མིན་པར་བཞེད་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་མོད་ད་དུང་དཔྱད་དགོས། 《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》ལས་སེམས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི“ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་མེད་ཅིང་། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་མེད་པ་དང་། །སོ་སོར་སྣང་བ་དམིགས་མེད་དང་། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །བློ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་དུ་བསྒྲག། ”ཅེས་སེམས་ཙམ་པ་བསྟན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་བོད་དུ་ཡོངས་གྲགས་ལ་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པར་བཞེད་པ་དང་། བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་དག་ཏུའང་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་རེ་རེ་ནས་དྲངས་དགོས་ཚེ་ངལ་བའི་རྒྱུ་རུ་བསམས་ནས་མ་དྲངས་སོ། །གཞུང་འདི་འཕགས་པ་ལྷས་བརྩམས་མིན་ལ་དོགས་པ་ཆེར་མེད་པར་འདུག་གོ། །དེ་ལྟར་གཞུང་འདི་གཉིས་ལས་སེམས་ཙམ་བཤད་པ་ཡོང་བར་བལྟས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་དཔོན་སློབ་སྐུ་དུས་སུ་སེམས་ཙམ་གྱི་བཤད་པ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆེས་ཆེར་དར་བ་དཔག་ནུས་ཏེ་མཁས་པ་དག་གིས་ཆེད་དུ་དགག་སྒྲུབ་སོགས་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་དུང་གཞན་པའི་བཤད་སྒྲོས་སུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི《རྩ་བ་ཤེས་རབ》དང་། འཕགས་པ་ལྷའི《དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ》སོགས་སུ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་དགག་པ་སོགས་ཡོད་པར་གསུང་བཞིན་འདུག་མོད། དེ་དག་ནི་ད་དུང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་སྙམ་མོ། །མདོར་ན་གོང་ཞུས་ལྟར་གྱི་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་ཨ་བི་ཏརྐ་སོགས་ཡིན་པར་ལུང་རིགས་གཉིས་ཆར་གྱིས་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཕྱོགས་ཙམ་མོ། །གསུམ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ངོས་འཛིན་དང་དེའི་དོགས་པ། དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ལས་གཞན་པ་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཡང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ས་སྡེ་ལྔ་དང་། སྡོམ་རྣམ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཡིན་པར་བཞེད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པའི་ནང་དུ་ས་སྡེ་ལྔ་སྡོམ་རྣམ་གཉིས་འདི་དག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་མིན་ལ་དོགས་པ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ས་སྡེ་ལྔའི་ཚིག་སྒྲོས་དང་རྩོམ་གཤིས་དག་ལ་བརྟགས་ནས་མཁས་པ་གཅིག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ་མི་མང་པོས་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཁྲོད་དུ་ཡོངས་གྲགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་དེ། ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཛད་པའི《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ》ལས། “ས་སྡེ་ལྔ་ནི་མཁས་པ་གཅིག་གིས་མཛད་པ་ཞིག་མིན་པར་ཐག་གཅོད་གནང་ལ། ”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ》ལས། “མི་གཅིག་གིས་བྲིས་པ་ཞིག་མིན་པར་དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་དུ་གྱུར་ཟིན། ”ཞེས་དེང་སང་གི་ཞིབ་འཇུག་པས་བཞེད་བཞིན་ཡོད་པར་སྐད་གསུམ་མཁྱེན་པའི་མི་བུ་དག་གིས་གསུངས་བཞིན་འདུག་པས་བདེན་པར་སྣང་། ད་དུང་ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཐེག་བསྡུས་ཀྱང་མི་གཅིག་གིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་མང་པོས་མཉམ་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་ལུང་རིགས་དུ་མས་སྒོ་ནས་གསུངས་བཞིན་འདུགདེ་ལྟར་ཡིན་དུས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཚོན་ཆོད་དཀའ་བ་དང་ལྷག་པར་གོང་ནས་ཞུས་པ་བཞིན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་མ་ཟད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་ནས་སེམས་ཙམ་པའི་སློབ་དཔོན་དང་བསྟན་བཅོས་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པར་འདུག་གོ། །མཇུག་བསྡུ་བ། མཇུག་མཐར་བདག་གི་དཔྱད་རྩོམ་འདི་ལ་དཔྱད་འབྲས་འདི་ཡིན་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡག་པོ་ཞིག་མ་མཆིས་ཀྱང་། གཙོ་བོ་སེམས་ཙམ་སྲོལ་འབྱེད་ལ་གྲུབ་མཐའ་དག་གིས་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དེའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཚུལ་དེ་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་འདུག་པས། དེའི་དབང་གིས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་དག་གིས་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བ་གཙོ་བོ་གསར་དུ་སྟོན་པ་ལ་སེམས་ཙམ་སྲོལ་འབྱེད་དུ་ངོས་འཛིན་པ་དང། གཞན་གྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སྲོལ་འབྱེད་དུ་བྱེད་བཞིན་འདུག་པ་སོགས་གོང་ཞུས་བཞིན་ཡིན། དེ་ཡང་གཟུར་གནས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡང་དག་ཞིག་བཏང་ན། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཆེན་པོར་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོལ་འབྱེད་འཇོག་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་འཇོག་མི་རུང་ལ་བཙུན་པ་ཨ་བི་ཏརྐ་སོགས་ཡིན་པ་ལུང་རིགས་ཁུངས་རྣམ་དག་གིས་སྒོ་ནས་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་དེ་དང་། མཚན་ཉིད་གསུམ་སོགས་ལས་རྒྱས་པར་སྨྲ་མཁན་ལ་འཇོག་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་འཇོག་རུང་བའི་ཞིབ་ཆ་བྱས་ན་ཡག་པར་སྙམ་མོ། །དགེའོ། །(འདིས་ཀྱང་རང་ཅག་ཐམས་ཅད་ཐོས་བསམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཡར་ངོས་ཟླ་བཞིན་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་རུ་ཤོག་ཅིག་གོ། །)
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། 《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ། 》སྡེ་དགེ། བསྟན་བཅོས། ངི། འཕགས་པ་ལྷ། 《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། 》སྡེ་དགེ། བསྟན་བཅོས། ཚ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། 《བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲེལ་བཤད་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། 》སྡེ་དགེ། བསྟན་བཅོས། ད། ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ། 》བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། 2013ལོ། ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་སྙིང་པོ། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་ལུང་སྦྱོར། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། 》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020ལོ། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི། 《བསྟན་པ་རྒྱས་པ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། དབུས་པ་བློ་གསལ། 《གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཛོད། 》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ། ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས། 《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ། 》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས། 《རྒྱ་གར་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཆོས་འབྱུང་ལེགས་བཤད་དཀའ་གནད་མདུད་འགྲོལ》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས། 《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། 》ཀྲུང་གོ་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། 1 རེད་མདའ་བ་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་ཤོས། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཡིན་པར་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་ནས་གསུངས། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ་སོགས། ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས། 《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། 》ཀྲུང་གོ་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། ཤོག37ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས། 《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། 》གྲུང་གོ་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། ཤོག36ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས། 《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ། 》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤོག116དབུས་པ་བློ་གསལ། 《གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཛོད། 》མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2013ལོ། ཤོག257 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། ཤོག32 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག190 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་སྙིང་པོ། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག170 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ། 》བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། 2013ལོ། ཤོག132 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་ལུང་སྦྱོར། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག159 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ། 》བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། 2013ལོ། ཤོག132 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག108 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། ཤོག37 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག108 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། ཤོག34 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། ཤོག35 ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། 《ཕར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མ། 》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007ལོ། ཤོག35 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་དབུ་མའི་རྒྱན། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག108 འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས། 《བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲེལ་བཤད་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། 》སྡེ་དགེ། བསྟན་བཅོས། ད། ཤོག12 འཕགས་པ་ལྷ། 《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། 》སྡེ་དགེབསྟན་བཅོས། ཚ། ཤོག97 གཞུང་འདིའི་མཚན་དངོས་ལ《དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་། 》ཞེས་པ་ཡིན་མོད་ཡོངས་གྲགས་སུ“རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང”དུ་གྲགས་པས་མཚན་དངོས་ནས་སྨྲས་ན་ནོར་ཉེན་དང་མཚན་རིང་དྲགས་པས་ལུང་དྲང་བ་སོགས་སུ་ཡིག་ཚོགས་མང་བར་དོགས་ནས་འདི་བཀོལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། 》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020ལོ། ཤོག58 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། 》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020ལོ། ཤོག64 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《གཞན་སྟོང་སྙིང་པོ། 》ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008ལོ། ཤོག170 རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། 《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། 》བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020ལོ། ཤོག246 འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། 《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ། 》སྡེ་དགེ། རྒྱུད། ངི། ཤོག35 བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི། 《བསྟན་པ་རྒྱས་པ་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། ཤོག110 འཕགས་པ་ལྷ། 《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། 》སྡེ་དགེབསྟན་བཅོས། ཚ། ཤོག97 ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས། 《བྱམས་ཆོས་བསྐྱར་ཞིབ། 》སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2020པར་ཐེངས་གཉིས་པཤོག107 ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས། 《སེམས་ཙམ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། 》ཀྲུང་གོ་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2022ལོ། ཤོག་98
མདོ་སྔགས་སློབ་གླིང་ཆེན་མོའི་སྤྱི་སྟེགས་སུ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ།